رزمایشهای گسترده ارتش ایران در سال ۱۴۰۳؛ تقویت آمادگی دفاعی و همکاریهای بینالمللی
در سال ۱۴۰۳، ارتش جمهوری اسلامی ایران با برگزاری رزمایشهای متعدد، توانمندیهای دفاعی خود را در برابر تهدیدات مختلف به نمایش گذاشت.

ارتش جمهوری اسلامی ایران برای حفظ آمادگی خود در برابر تهدیدات دشمنان، رزمایشهای مختلفی برگزار و آمادگی تجهیزات و نفرات خود را مورد ارزیابی قرار داد. البته این رزمایشها در سال گذشته به دلیل درگیری با رژیم صهیونیستی و تهدید مراکز هستهای کشور مخصوصا در ماههای پایانی سال بیشتر شد.
بنابر گزارش ایسنا، پیام این رزمایشها آمادگی ارتش در برابر دشمنان و صلح و دوستی به کشورهای همسایه و منطقه بود. ارتش در این رزمایشها انواع تجهیزات جدید خود را در میدان مورد آزمایش قرار داد.
در ادامه جزئیات رزمایشهای برگزار شده ارتش در سال ۱۴۰۳ را مرور میکنیم:
رزمایش مشترک ایران و جمهوری آذربایجان
در روز ۲۴ خرداد رزمایش مشترک یک روزه ایران و جمهوری آذربایجان برگزار شد. این رزمایش مشترک به منظور مقابله با تروریسم و تأمین امنیت پایدار سد ارس، به مدت یک روز در استان آذربایجان غربی برگزار شد.
رزمایش مشترک ایران و جمهوری آذربایجان در سطح یک گردان از نیروهای ویژه و واکنش سریع، به منظور مقابله با تروریسم و تأمین امنیت پایدار سد ارس که مورد تهدید از سوی گروههای تروریستی است، اجرا شد.
رزمایش دو کشور در قالب اجرای عملیات شناسایی (شامل شناسایی سیگنالی موقعیت عناصر تروریستی و شناسایی و رصد منطقه با استفاده از سامانههای پهپادی و بالگردی)، طرحریزی، هدایت و اجرای عملیات گشتیِ رزمیِ دستبردی (شامل عملیات چتربازی سقوط آزاد در محل مخفیگاه اصلی گروههای تروریستی و اجرای عملیات گشتیِ رزمیِ دستبردی)، طرحریزی، هدایت و اجرای عملیات کمین (شامل تعقیب گروههای تروریستی با اجرای عملیات کمین در مسیرهای شناساییشده) و نهایتاً طرحریزی، هدایت و اجرای آتشهای پیشبینیشده توپخانه صحرایی، هوانیروز، پهپاد و پاکسازی منطقه (شامل آتشهای هوانیروز و پهپاد علیه نیروهای تروریستی، اجرای آتش سنگین توپخانه علیه عناصر پشتیبان تروریستی و عملیات پاکسازی منطقه از گروههای تروریستی و تأمین امنیت سد ارس) تعریف و پیادهسازی شد.
برگزاری رزمایش مشترک با روسیه
در روز اول مرداد، رزمایش مرکب امداد، نجات و امنیت دریایی ۲۰۲۴ خزر با حضور ایران و روسیه در دریای خزر برگزار شد.
در این رزمایش عملیات اطفای حریق، امداد هوایی، تیراندازی، عکسبرداری هوایی اجرا شد.
در رژه پایانی این رزمایش، یگانهای شناور و پروازی نیروهای دریایی ارتش شامل ناوهای موشک انداز «سپر»، «پیکان»، «جوشن»، دو فروند بالگرد ۲۱۲ AB و شناور نیروی دریایی سپاه پاسداران با نام «شهید بصیر»، شناورهایی از دریابانی فرماندهی انتظامی کل کشور و همچنین شناور ۴۵ SB روسیه حضور داشتند و نمایندگانی از کشورهای حاشیه دریایی خزر به عنوان ناظر بر مراحل مختلف این رزمایش نظارت داشتند.
برگزاری رزمایش ایران و همسایه جنوبی
روز ۱۰ مهر، نخستین رزمایش مشترک زمینی بین نیروهای زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران و سلطنت عمان با نام «شاهینهای کوهستان- ۱» (صقور الجبل۱)، در ولایت «جبل الاخضر» عمان برگزار شد.
این رزمایش با مشارکت نیروهای زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران و سلطنت عمان و همچنین پشتیبانی نیروی هوایی و پلیس سلطنتی عمان و با هدف تبادل و انتقال تجربیات، آموزشهای رزمی مشترک و ارتقای سطح آمادگی رزمی و برگزار شد.
این رزمایش با رویکرد مقابله با تروریسم منطقه، ایجاد امنیت پایدار، جنگ شهری و تبادل و انتقال تجربیات دو کشور به صورت تاکتیکهای روزانه و شبانه در کشور عمان اجرا شد.
روز ۱۹ مهر نیز رزمایش مشترک دریایی ایران و نجات توسط نیروی دریایی جمهوری اسلامی ایران و نیروی دریایی سلطنتی عمان با حمایت نیروی هوایی، پلیس و مرکز امنیت دریایی این کشور اجرا شد.
این رزمایش که در آبهای سرزمینی عمان برگزار شد، شامل تعدادی از برنامههای آموزشی نظامی و به کارگیری مهمترین روشهای مدرن برای هماهنگی عملیات مشترک جستجو و نجات دریایی و هوایی مطابق با برنامه تمرینی تعیین شده بود.
میزبانی ایران از رزمایش مرکب دریایی آیونز ۲۰۲۴
رزمایش مرکب دریایی آیونز ۲۰۲۴ (IMEX ۲۰۲۴) با حضور تعدادی از نیروهای دریایی کشورهای حاشیه اقیانوس هند در روز ۲۸ مهر آغاز شد.
این رزمایش با محوریت نیروی دریایی ارتش و مشارکت نیروی دریایی سپاه پاسداران، دریابانی فراجا و اداره بنادر و دریانوردی جمهوری اسلامی ایران و همچنین کشورهای روسیه، عمان، عربستان سعودی، هندوستان، تایلند، پاکستان، قطر و بنگلادش برگزار شد.
تمرین عکسبرداری هوایی، اطفاء حریق، عملیات جستوجو و نجات و مهار لکه نفتی از بخشهای مختلف این رزمایش بود.
امیرتاجالدینی سخنگوی این رزمایش با بیان اینکه این رزمایش بر اساس چالشهای امنیتی منطقه شمال اقیانوس هند برنامهریزی شد، اظهار کرد: برخی چالشها در اقیانوس هند داشتیم، اما با توانمندی نیروی دریایی ارتش و سپاه در دریای عمان، تنگه هرمز، خلیج فارس و جزایر سهگانه ما حادثه امنیتی نداشتهایم، اما اهمیت این منطقه ضرورت ایجاد میکرد که یک رزمایش مرکب برنامهریزی میکردیم که کشورها را حول چالشهای امنیتی و اقدامات بشردوستانه هماهنگ کنیم.
رزمایش مرکب امداد و نجات با جمهوری آذربایجان
در این رزمایش که روز ۱۴ آبان برگزار شد، یگانهای شناور و پروازی نیروهای دریایی ارتش جمهوری اسلامی ایران شامل ناوشکن دیلمان به عنوان ناو سرفرماندهی، ناو موشک انداز «پیکان»، «سپر»، «جوشن» و یک فروند بالگرد ۲۱۲ AB و یگان شناوری از نیروی دریایی سپاه پاسداران با نام «شهید بصیر»، شناورهایی از دریابانی فرماندهی انتظامی کل کشور و همچنین شناورهای امداد و نجات G۱۲۹ و A۶۴۰ جمهوری آذربایجان، حضور داشتند.
در این رزمایش تمرین اطفاء حریق، تمرین عکسبرداری هوایی، امداد و نجات در دریای خزر برگزار شد.
رزمایش نیروی زمینی در شمال شرق کشور
این رزمایش در آذرماه با حضور یگانهای واکنش سریع، پهپادی و پشتیبانی آتش هوایی، در منطقه عمومی شمال شرق کشور به مدت دو روز برگزار شد.
این رزمایش با هدف انتقال دانش و تجربیات روزآمد به جوانان، آماده نگه داشتن یگانهای واکنش سریع، متحرک هجومی و ستادی، ارزیابی عملکرد کارکنان و دقت آتش علیه اهداف مدنظر، بهرهگیری از آخرین سلاحهای نقطهزن، دورزن، دقیقزن و شبکهمحور، تمرین طرحهای دفاعی و امنیتی از پیش تدوین شده و نهایتاً به کارگیری آخرین تجهیزات ارتباطی و مخابراتی مورد استفاده در شرایط رزم برگزار شد.
رزمایش نیروی زمینی ارتش همچنین به منظور انهدام گروهکهای تروریستی معاند و خودسر که درصدد ایجاد ناامنی احتمالی در نوار مرزی شرق کشور و تخریب و آسیبرساندن به تأسیسات امنیتی ملی هستند، برگزار شد و آخرین دستاوردهای حوزه دفاعی امنیتی روزآمد و تولید متخصصان و نخبگان داخلی کشور، مورد استفاده قرار گرفتند.
برگزاری رزمایش پدافند هوایی
رزمایش اقتدار پدافند هوایی ۱۴۰۳ ارتش از روز ۲۳ دی در مناطق پدافندهوایی غرب و شمال آغاز شد. یگانهای موشکی، راداری، دیدهبانهای طرح بصیرت، یگانهای جنگال، سامانههای رعب و فریب پدافند هوایی، هواپیماهای با سرنشین و بدون سرنشین نیروی هوایی به اجرای ماموریتهای آفندی و پدافندی پرداختند.
در این رزمایش نیروی پدافند هوایی ارتش حملات شبیهسازی شده هوایی و موشکی به مناطق فردو و خنداب را دفع کردند.
در این رزمایش استفاده موثر از شبکه راداری و دیدهبانی الکترواپتیکی و بصری، بهکارگیری سامانههای فریب سیگنالی، بهرهگیری از قابلیت تحرک سامانههای دفاع هوایی، اجرای عملیات پدافند زمین پایه با استفاده از سامانههای بومی، اجرای عملیات رهگیری هوایی با استفاده از هواپیماهای بدون سرنشین و اجرای طرحهای پدافند غیر عامل تمرین شد .کشف، شناسایی و رهگیری و انهدام اهداف حملهور بدون سرنشین با شلیک سامانههای موشکی ۱۵ خرداد، درگیری سامانههای موشکی تندر، مجید و دوش پرتاب نیروی پدافند هوایی ارتش با اهداف حملهور تمرین شد.
دومین رزمایش ارتش در شمال شرق کشور
اول بهمن رزمایش امنیتی تهاجمی و متحرک نیروی زمینی ارتش در منطقه عمومی شمال شرق کشور آغاز شد.
این رزمایش به منظور ارتقای توان رزم، نمایش قدرت تسلیحات و ادوات جدید، رزمایش امنیتی تهاجمی و متحرک نیروی زمینی ارتش با حضور یگان های توپخانه، زرهی، هوانیروز، پهپاد، جنگال و گروه موشکی ۸۴۰ نیروی زمینی ارتش و سایر یگانهای پشتیبانی کننده، به مدت دو روز در منطقه عمومی تربت جام برگزار شد.
حمله پیشدستانه به مواضع گروهکهای تروریستی فرضی، نقطهزنی دقیق پهپادهای نزاجا با شلیک بمب های قائم، پشتیبانی آتش سنگین بالگردهای شکاری کبری، انجام عملیات تیپ ۶۵ واکنش سریع نیروی زمینی ارتش، انجام هلیبرن شبانه بالگردهای هوانیروز در این رزمایش تمرین شد.
رونمایی از موشکهای فجر ۵ با برد بیش از ۱۱۰ کیلومتر، مداومت پروازی انواع پهپادهای شناسایی، انهدامی، رزمی و مراقبی، انهدام کامل اهداف و استحکامات توسط انواع بمبهای دقیقزن قائم و موشکهای نقطهزن الماس و نهایتاً توسعه و ارزیابی عملکرد سامانه یکپارچه مقابله با ریزپرندههای دشمن، از جمله مواردی بودند که در این رزمایش، مورد تست و ارزیابی میدانی قرار گرفتند.
برگزاری رزمایش در شمال غرب
رزمایش امنیتی، تهاجمی و متحرک نیروی زمینی ارتش در منطقه عمومی غرب کشور روز ۹ بهمن با حضور تیپ ۵۵ هوابرد، تیپ ۱۸۱ زرهی، پهپاد، هوانیروز، گردانهای جنگ الکترونیک، سازمان تحقیقات و جهاد خودکفایی و سایر واحدها و نیروهای پشتیبانیکننده، برگزار و طی آن برای اولین بار عملیات پرواز جمع پهپادهای تهاجمی و پهپاد انهدامی ابابیل و آرش نزاجا و نیز نخستین عملیات رباتیک علیه نفربرها و تانکها در این مرحله انجام شد.
در رزمایش نیروی زمینی ارتش در منطقه غرب کشور، از اولین پرواز تجمعی موسوم به swarm ، سامانههای پهپادی با بُرد بیش از ۱۵۰۰ کیلومتر و نیز نخستین سامانه بمبهای لیزری پهپادپایه با قابلیت دقیقزنی، نقطهزنی و قدرت انهدام بالا رونمایی شد.
عملیات پرواز جمع پهپادهای نیروی زمینی ارتش، با بهرهگیری از توان پهپاد انهدامی «آرش» با سر جنگی ضداستحکامات، ضدتجمع نفرات و آتشزا، پهپاد مهاجر۶ و ابابیل۵، با امکان استفاده از بمبهای هوشمند اُپتیکی و هدفزنی با انواع سامانههای ناوبری (navigator) تلفیقی و نهایتاً بمبهای «قائم»، «دستواره»، «آرمان» و انواع موشکهای «الماس»، جهت تجهیز سامانههای پهپادی خودی و اقدام علیه اهداف مشخصشده، انجام شد.
همچنین در این رزمایش تیپ ۳۵ نیرومخصوص، تیپ ۵۵ هوابرد، تیپ ۱۸۱ زرهی، پهپاد، هوانیروز، جنگ الکترونیک و سایر نیروهای پشتیبانیکننده، موفق شدند ضمن نابودی تمامی نفرات، ادوات و استحکامات دشمن، به اجرای نفوذ از راه هوا به زمین و زمین به زمین پرداخته و علاوه بر خنثیسازی تحرکات گروهکهای تروریستی، به دستگیری سرکردگان، انجام تمامی عملیاتها و برنامههای مدنظر و نمایش قدرت نیروی زمینی ارتش مبادرت ورزند.
مرحله دوم رزمایش اقتدار پدافند هوایی
مرحله دوم رزمایش اقتدار پدافند هوایی ۱۴۰۳ ارتش، روز ۱۶ بهمن در جنوب غرب کشور آغاز شد.
در این رزمایش که با هدایت شبکه یکپارچه پدافند هوایی کشور در مناطقی از جنوب غرب و مرکز کشور برگزار شد، عملیات کشف، شناسایی، رهگیری، درگیری و انهدام اهداف متخاصم دشمن به انجام رسید.
در این مرحله از رزمایش نیروی پدافند هوایی ارتش با استفاده از تجهیزات راداری بومی و شبکه دیدهبانی گسترش یافته در منطقه عمومی رزمایش، نسبت به کشف و شناسایی اهداف حملهور اقدام کرد.
در جریان این رزمایش، دفاع قاطع در برابر تهاجم انبوه دشمن با بهکارگیری و بهرهبرداری ازشبکه دیدهبانی بصری در کشف و گزارش حملات پهپادی ارتفاع کم در سطح شبکه یکپارچه فرماندهی و کنترل پدافند هوایی کشور انجام شد.
در ادامه پس از کشف و شناسایی انواع پرندههای بدون سرنشین دشمن، سامانه موشکی مجید با این اهداف درگیر و با شلیک موفق این سامانه، هدف متخاصم در آسمان منطقه عمومی رزمایش سرنگون شد.
همچنین پس از حمله هواگردهای دشمن فرضی به منطقه عمومی رزمایش، اهداف توسط سامانههای راداری کشف و بلافاصله پس از شناسایی توسط شبکه یکپارچه پدافند هوایی به سامانه موشکی جوشن واگذار و با شلیک موفق موشک از سامانه جوشن هدف متخاصم سرنگون شد.
در بخشی از این رزمایش با حمله هواگردهای دشمن به منطقه رزمایش، سامانه بومی باور ۳۷۳ با این هدف درگیر و با موفقیت هدف واگذاری را سرنگون کرد. حضور همزمان سامانه های پدافند هوایی اس ۳۰۰ و باور ۳۷۳ و تلفیق عملیاتی این سامانه ها با یکدیگر برای مقابله اهداف ارتفاع بلند از نکات شاخص این رزمایش بود.
حضور جماران در رزمایش پاکستان
نهمین رزمایش بینالمللی دریایی پاکستان تحت عنوان «امان ۲۵» با حضور ناو گروهها، هواپیماها و نیروهای دریایی ویژه و با مشارکت بیش از ۶۰ کشوردر روز ۲۲ بهمن در آبهای کراچی پاکستان آغاز شد.
این رزمایش هر دو سال یک بار به میزبانی نیروی دریایی پاکستان با هدف تقویت همکاریهای بینالمللی، ارتقای امنیت دریایی و افزایش هماهنگی میان نیروهای دریایی منطقهای و فرامنطقهای برگزار میشود.
برای اولین بار نیروی دریایی ایران با شناور تمام ایرانی جماران در این رزمایش حضور پیدا کرد.
رزمایش مشترک ذوالفقار
رزمایش مشترک ذوالفقار ۱۴۰۳ در وسعت سواحل مکران، دریای عمان و شمال اقیانوس هند تا مدار ۱۰ درجه از روز چهارم اسفند آغاز شد. در این رزمایش بخشی از توانمندیهای نیروهای زمینی، پدافند هوایی، نیروی دریایی راهبردی و قرارگاه مشترک پدافند هوایی به نمایش گذاشته شد.
در رزمایش ذوالفقار ۱۴۰۳، عملیات نشست و برخاست بالگردهای تهاجمی کبرای هوانیروز در عملیات مشترک با بالگردهای RH، SH و ۲۱۲ AB بر روی عرشه شناورهای نیروی دریایی ارتش، شلیک اژدر والفجر جنگی از زیردریایی فاتح، رهگیری پهپاد کرّار توسط جنگنده رهگیر میگ ۲۹، تمرین دفاع مستحکم از سواحل، عملیات تاخت آبی خاکی، پشتیبانی مناسب و به موقع نیروهای زمینی و هوایی از عملیات نیروی دریایی، تیراندازی انواع سامانههای نیروی زمینی، بهرهگیری از ۳ مدل پیشرفته پهپاد مهاجر ۶ ، کمان ۱۲ و آرش، کشف، شناسایی و رهگیری و شلیک سامانه پدافند هوایی ۱۵ خرداد به اهداف اجرا شد.
همچنین در این رزمایش برای اولین بار جنگنده یاک در یک عملیات مشترک هوایی شرکت کرد و گوشهای از قابلیتهای پیشرفته و منحصر به فرد خود را به نمایش گذاشت. به نحوی که طی آن، جنگنده یاک در کنار دو فروند جنگنده میگ ۲۹، در عملیات رهگیری و منهدم کردن پهپاد هدف مشارکت داشت. همچنین نخستین عملیات مشترک موشکی نیروی دریایی ارتش و نیروی هوافضای با انهدام هدف واحد دریایی اجرا شد.
رزمایش مشترک با چین و روسیه
هفتمین رزمایش مرکب کمربند امنیت دریایی ۲۰۲۵ با حضور ناوگروه های نیروی دریایی روسیه و چین در منطقه سوم نبوت نیروی دریایی برگزار شد.
این رزمایش در روزهای ۲۱ و ۲۲ اسفند با حضور ناوگروههای نیروی دریایی روسیه و چین و ناظرانی از کشورهای آذربایجان، آفریقای جنوبی، عمان، قزاقستان، پاکستان، قطر، عراق، امارات و سریلانکا به همراه شناورهای نیروی دریایی ارتش و سپاه در شمال اقیانوس هند برگزار شد.
رزمایش مرکب کمربند امنیت دریایی ۲۰۲۵ با هدف ارتقای امنیت و تعاملات دریانوردی پایدار در شمال اقیانوس هند و روابط بین نیروی دریایی راهبردی ارتش، نیروی دریایی جمهوری خلق چین و فدراتیو روسیه در طراحی و اجرای عملیات مرکب دریایی انجام شد.
اجرای عملیات تیراندازی شبانه و روزانه، تمرین «Photo Ex» و اجرای صورتبندی و آرایشهای تاکتیکی، عملیات اطفاء حریق، عملیات آزادسازی کشتی ربوده شده در این رزمایش اجرا شد.
در کنار برگزاری انواع رزمایش، ارتش در سال گذشته تجهیزات جدیدی رونمایی کرد. یکصدمین ناوگروه ارتش وارد آبهای بینالملی شد. ارتش در طرح انسداد مرزهای شرقی مشارکت داشت. به بهتر برگزار شدن سفر اربعین و به سیلزدگان امدادرسانی کرد. ارتش همچنین در دفاع از کشور در برابر حمله رژیم صهیونیستی ۴ شهید تقدیم کشور کرد. ۳ کادر پرواز ارتش نیز در سقوط بالگرد حامل رئیس دولت سیزدهم به همراه وی شهید شدند.
نظر شما